Co powiedzieć, gdy dzwoni oszust?

Żeby moi bliscy byli bezpieczniejsi, nauczyłem ich jednego zdania. Nie jest to żadna wiedza tajemna ani fizyka rakietowa, więc podzielę się tym też z Tobą.

Od jakiegoś czasu w mediach społecznościowych widzę więcej i więcej nowych scenariuszy oszustw opartych o schematy typu:

• na wnuczka
• na policjanta
• na pracownika banku.

Wszystkie te scenariusze łączy telefon do ofiary. W czasie rozmowy cyberzbój mówi, że dzieje się coś ważnego i każe ofierze szybko coś zrobić, żeby niby zabezpieczyć pieniądze, zdrowie albo coś podobnego.

Co możesz zrobić, gdy zadzwoni do Ciebie oszust

Dlatego swoim bliskim mówię, że jeśli kiedykolwiek ktoś do nich zadzwoni i powie coś o wypadku, pożyczce, wygranej lub czymś w tym stylu, to mają powiedzieć tylko jedno zdanie:

Dziękuję za informację, już zadzwonię do banku to wyjaśnić.

A potem się rozłączyć i zadzwonić:

• albo na infolinię swojego banku
• albo do mnie.

Tak naprawdę i tak zazwyczaj skończy się na telefonie na infolinię (albo Policję), ale czasem muszę być tym pośrednikiem, który potwierdzi „tak, zadzwoń”.

Jeśli mogę, pomagam tez zapisać numer do infolinii odpowiedniego banku pod specyficzną nazwą, na przykład „infolinia banku XXX”, żeby:

• atakowana osoba nie musiała szukać w internecie (bo może trafić na stronę z fałszywym numerem)
• atakowana osoba nie oddzwoniła do oszustów (bo wyszukiwanie w telefonie może pokazać ostatni odebrany numer).

Dlaczego akurat tak

Oszust przede wszystkim chce wywołać:

• emocje
• stres
• pośpiech.

Noblista Kahnemann powiedziałby, że oszuści nie chcą, żeby do głosu doszedł system drugi. A król Julian, że to strategia „róbmy szybko zanim się zorientują, że to bez sensu”.

To jedno zdanie, które sugeruję wyżej sprawia, że ofiara jest przygotowana i bez większego wysiłku zaczyna rozgrywać własny scenariusz. Dzięki temu wybija się ze scenariusza, który podsuwa oszust. Samo to już rozbija skrypt przestępcy, a rozłączenie się całkowicie eliminuje możliwość pójścia dalej.

Telefon do banku może nie zawsze jest potrzebny ale sprawia, że osoba na celowniku nie zostaje z poczuciem „a może coś jeszcze muszę zrobić”, tylko właśnie coś robi. Prawdopodobnie osoba z banku powie ofierze, że bardzo dobrze zrobiła i utwierdzi, że konto jest bezpieczne. A to doda pewności siebie i pomoże się uspokoić.

Jeśli wiem o sprawie i mam odpowiednie dane, pomagam po wszystkim zgłosić sprawę do CERT Polska, żeby mieli informacje o aktualnie prowadzonych kampaniach. Ale to już taka wisienka na torcie bardziej dla mnie.

Teraz Twój ruch

Myślę, że w czasie czytania tego artykułu przyszły Ci do głowy osoby, które łatwo mogą dać się podejść oszustom. Jeśli chcesz, śmiało naucz ich techniki z tego posta.

Albo podeślij komuś ten wpis, żeby też mógł zastosować tę metodę.

A jeśli masz swoje sprawdzone i proste sposoby na cyberbezpieczeństwo, podziel się nimi w komentarzu. Pod tym względem każdy kęs wiedzy będzie przydatny.